Dil ve Konuşma Terapisi
Dil ve Konuşma Terapisi | Samsun
Dil ve Konuşma Terapisi
Çocuğunuzun İletişimini Birlikte Destekleyelim
“Çocuğum yaşıtlarına göre daha az konuşuyor.”
“Ne istediğini biliyor ama cümle kurmakta zorlanıyor.”
“Bazı sesleri söyleyemiyor, konuşmasını anlamakta zorlanıyoruz.”
“Konuşurken takılıyor veya kelimeleri tekrar ediyor.”
Her çocuğun dil ve konuşma gelişimi aynı hızda ilerlemez. Ancak konuşmanın beklenenden geç başlaması, söylenenleri anlamada güçlük, sınırlı kelime kullanımı, bazı sesleri üretmede zorlanma veya konuşma akıcılığıyla ilgili güçlükler değerlendirme gerektirebilir.
Hürriyetimiz Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi’nde dil ve konuşma alanındaki çalışmalarımızı çocuğun yaşına, gelişim özelliklerine, iletişim ihtiyaçlarına ve değerlendirme sonuçlarına göre planlıyoruz.
Amacımız yalnızca çocuğun daha fazla kelime söylemesi değil; söyleneni anlaması, kendisini ifade edebilmesi ve günlük yaşamda daha işlevsel iletişim kurabilmesidir.
Ön Görüşme İçin Bilgi Al
Hangi Durumlarda Dil ve Konuşma Terapisine Başvurulabilir?
Aileler farklı nedenlerle dil ve konuşma değerlendirmesine ihtiyaç duyabilir.
Özellikle;
- konuşmanın yaşıtlarına göre geç başlaması,
- yaşına göre az kelime kullanması,
- kelimeleri birleştirerek cümle kurmakta zorlanması,
- söylenenleri anlamada veya yönergeleri takip etmede güçlük yaşaması,
- istek ve ihtiyaçlarını sözel olarak ifade etmekte zorlanması,
- bazı konuşma seslerini üretmekte güçlük yaşaması,
- konuşmasının anlaşılmasının zor olması,
- konuşurken ses veya hece tekrarları, uzatmalar ya da takılmalar görülmesi,
- karşılıklı iletişimi başlatmakta veya sürdürmekte zorlanması
gibi durumlarda değerlendirme düşünülebilir.
Tek bir belirti tek başına dil veya konuşma bozukluğu olduğu anlamına gelmez. Çocuğun iletişim becerilerinin yaşı ve genel gelişimiyle birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Çocuğunuz daha önce kullandığı kelimeleri veya kazandığı iletişim becerilerini kaybetmeye başladıysa beklemek yerine bir sağlık profesyoneline başvurmanız önemlidir.
Çocuğum Geç Konuşuyor, Beklemeli miyim?
Bu, ailelerden en sık duyduğumuz sorulardan biridir.
Bazı çocuklar ilk kelimelerini veya cümlelerini yaşıtlarından daha geç kullanmaya başlayabilir. Ancak her geç konuşan çocuğun gelişim süreci aynı değildir.
Bu nedenle yalnızca:
“Babası da geç konuşmuştu, biraz daha bekleyelim.”
demek yerine çocuğun yalnızca kaç kelime söylediğine değil; söyleneni anlayıp anlamadığına, iletişim kurma isteğine, jestlerini nasıl kullandığına, oyun ve etkileşim becerilerine de bakmak gerekir.
Ailenin gelişimle ilgili kaygısı varsa değerlendirme istemek için bir tanı konmasını beklemek gerekmez.
Özellikle 2 yaş dönemindeki konuşma gelişimi hakkında merak ettikleriniz için “Çocuğum 2 Yaşında Konuşmuyor: Ne Yapmalıyım?” yazımızı da inceleyebilirsiniz.
Alıcı ve İfade Edici Dil Becerileri
Dil gelişimi yalnızca çocuğun söylediği kelime sayısından oluşmaz.
Alıcı dil, çocuğun kendisine söylenenleri anlamasıyla ilgilidir.
İfade edici dil ise kelime ve cümleleri kullanarak isteklerini, düşüncelerini ve duygularını anlatabilmesini kapsar.
Örneğin bir çocuk söylenenleri anlayabilir ancak kendisini kelimelerle ifade etmekte zorlanabilir. Başka bir çocuk ise birçok kelime kullanmasına rağmen soruları anlamakta, yönergeleri takip etmekte veya karşılıklı konuşmayı sürdürmekte güçlük yaşayabilir.
Bu nedenle değerlendirmede yalnızca:
“Kaç kelime söylüyor?”
sorusuna bakmayız.
Çocuğun iletişimi nasıl kullandığını anlamaya çalışırız.
Bazı Sesleri Söyleyememesi Normal mi?
Çocuklar konuşmayı öğrenirken bazı sesleri diğerlerinden daha geç kazanabilir.
Ancak bazı çocuklarda konuşma seslerinin üretimindeki güçlükler konuşmanın anlaşılmasını belirgin biçimde etkileyebilir.
Aileler bunu çoğu zaman:
“R harfini söyleyemiyor.”
“Bazı kelimeleri yanlış söylüyor.”
“Biz anlıyoruz ama başkaları ne söylediğini anlamıyor.”
şeklinde ifade eder.
Burada yalnızca tek bir sese odaklanmak yerine çocuğun hangi seslerde zorlandığına, yaptığı hataların yaşına uygun olup olmadığına ve doğal konuşmasının ne kadar anlaşılır olduğuna bakılır.
Terapi hedefleri de bu değerlendirmeye göre belirlenir.
Kekemelik ve Konuşma Akıcılığı
Çocukluk döneminde zaman zaman kelime veya ses tekrarları görülebilir.
Ancak tekrarların sıklaşması, seslerin uzatılması, konuşurken belirgin biçimde zorlanma yaşanması veya çocuğun konuşmaktan kaçınmaya başlaması durumunda değerlendirme düşünülebilir.
Burada yalnızca “kaç kez takıldığına” değil, yaşadığı güçlüğün çocuğun iletişimini ve günlük yaşamını nasıl etkilediğine de bakmak önemlidir.
Çocuğa sürekli:
“Yavaş konuş.”
“Bir daha söyle.”
“Heyecanlanma.”
demek yerine onu bölmeden dinlemek ve söylemek istediğini tamamlaması için zaman tanımak daha destekleyici bir iletişim ortamı oluşturabilir.
Dil ve Konuşma Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?
Hürriyetimiz’de süreç aileyi dinlemekle başlar.
Çocuğun gelişim öyküsü, ailenin gözlemleri ve hangi alanlarda güçlük yaşadığı hakkında bilgi alınır.
Çocuğun ihtiyacına göre;
söyleneni anlama, kendini ifade etme, kelime ve cümle kullanımı, konuşma sesleri, konuşmanın anlaşılabilirliği, akıcılık ve genel iletişim becerileri
değerlendirilebilir.
Gerektiğinde farklı gelişim alanlarının da değerlendirilmesi önerilebilir.
Merkezimizde kullanılan diğer değerlendirme uygulamaları hakkında Belirleyici Testler sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Terapi Süreci Nasıl Planlanır?
Değerlendirme sonrasında çocuğun güçlü olduğu alanlar ve desteğe ihtiyaç duyduğu noktalar belirlenir.
Ardından çocuğa özgü hedefler oluşturulur.
Bir çocukta öncelik kelime kullanımını desteklemek olabilirken başka bir çocukta cümle kurma, konuşma seslerinin üretimi, karşılıklı iletişim veya konuşma akıcılığı öncelikli olabilir.
Bu nedenle Hürriyetimiz’de dil ve konuşma terapisi:
her çocuğa aynı etkinliklerin uygulandığı standart bir program olarak değil, çocuğun ihtiyacına göre şekillenen bireysel bir süreç olarak ele alınır.
Çocuğun gelişimi süreç içerisinde takip edilir ve ihtiyaç halinde hedefler yeniden düzenlenir.
Aile Terapinin Neresinde?
Aile sürecin önemli bir parçasıdır.
Çünkü çocuk iletişimi yalnızca terapi odasında kullanmaz.
Evde oyun oynarken, yemek yerken, bir şey isterken, dışarı çıkarken veya ailesine gününü anlatırken de dil ve iletişim becerilerini kullanır.
Bu nedenle aileye günlük yaşam içerisinde çocuğun iletişimini nasıl destekleyebileceği konusunda öneriler verilebilir.
Ancak amaç evi ikinci bir terapi odasına çevirmek değildir.
Çocuğun ilgisini takip etmek, birlikte oyun oynamak, iletişim girişimlerine karşılık vermek ve konuşması için yeterli zaman tanımak günlük hayatın doğal iletişim fırsatlarıdır.
Dil ve Konuşma Terapisi ile Erken Müdahale
Özellikle küçük çocuklarda dil gelişimini diğer gelişim alanlarından tamamen ayrı düşünmeyiz.
İletişim; oyun, sosyal etkileşim ve bilişsel gelişimle birlikte ilerler.
Bu nedenle çocuğun ihtiyacı yalnızca konuşma alanıyla sınırlı değilse Erken Müdahale Akademisi kapsamında daha bütüncül bir değerlendirme yapılabilir.
Otizm spektrumundaki çocuklarda iletişim ve gelişim alanındaki çalışmalar hakkında bilgi almak isteyen aileler Otizm sayfamızı da inceleyebilir.
Sık Sorulan Sorular
Çocuğum 2 yaşında ve konuşmuyor. Beklemeli miyim?
Her çocuğun gelişimi farklıdır. Ancak 2 yaşındaki bir çocuğun konuşma ve iletişim gelişimiyle ilgili belirgin bir kaygınız varsa yalnızca beklemek yerine değerlendirme almak daha doğru olabilir.
Dil ve konuşma terapisine başlamak için tanı gerekir mi?
Her durumda bir tanı beklemek gerekmez. Ailenin çocuğun dil, konuşma veya iletişim gelişimiyle ilgili kaygısı varsa ön değerlendirme yapılabilir. Resmî destek eğitimi süreçleri ise ilgili mevzuat ve gerekli değerlendirme/raporlama süreçlerine tabidir.
Kaç seans terapi gerekir?
Her çocuk için geçerli tek bir seans sayısı yoktur. Süre; çocuğun ihtiyacına, belirlenen hedeflere ve süreç içerisindeki gelişimine göre değişebilir.
Dil ve konuşma terapisi sadece geç konuşan çocuklar için midir?
Hayır. Dil gelişimi, konuşma sesleri, konuşmanın anlaşılabilirliği, akıcılık ve farklı iletişim güçlükleri de dil ve konuşma terapisi kapsamında değerlendirilebilir.
Evde çalışma yapmamız gerekir mi?
Uzmanın önerdiği bazı yaklaşımlar günlük yaşamın içerisine dahil edilebilir. Ancak amaç aileyi terapist haline getirmek değil, çocuğun doğal iletişim fırsatlarını artırmaktır.
Samsun Atakum’da Dil ve Konuşma Terapisi
Çocuğunuzun konuşmasının yaşıtlarından geride olduğunu düşünüyorsanız, bazı sesleri söylemekte zorlanıyorsa, konuşması yeterince anlaşılmıyorsa veya kendisini ifade etmekte güçlük yaşıyorsa ilk adım doğrudan terapiye başlamak olmak zorunda değildir.
Önce çocuğu anlamak gerekir.
Hürriyetimiz Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi’nde çocuğun dil, konuşma ve iletişim becerilerini değerlendiriyor; ihtiyaçlarını ve güçlü olduğu alanları dikkate alarak süreci planlıyoruz.
Çocuğunuzun dil ve konuşma gelişimiyle ilgili aklınıza takılan bir konu varsa merkezimizle iletişime geçerek ön görüşme hakkında bilgi alabilirsiniz.
Amacımız çocuğu bir programa uydurmak değil; çocuğun ihtiyacına uygun desteği belirlemektir.
Ön Görüşme İçin Bilgi Al